Kallmann syndroom
Het Kallmann syndroom is een zeldzame X-gebonden recessieve ziekte. De ziekte wordt gekenmerkt door complete of bijna complete afwezigheid van reuk, onderontwikkelde genitaliën en steriele gonaden. De afwezigheid van reuk wordt veroorzaakt doordat tijdens de embryonale periode er geen migratie van GnRH secretie neuronen vanaf de neus naar de hersenen heeft plaatsgevonden. Hetzelfde is het geval van de n. olfactorius waardoor er bulbus olfactorius aplasie ontstaat. Deze neuronen zijn betrokken bij de reuk.
Kallmann syndroom heeft invloed op de hypothalamus. Door het syndroom produceert de hypothalamus geen of in veel mindere mate GnRH. Omdat GnRH verantwoordelijk is voor LH, oestrogeen en testosteron secretie zijn mensen met het Kallmann syndroom onvruchtbaar.
Behalve de bovenstaande symptomen treedt bij het Kallmann syndroom ook bimanual synkinese (de ene hand neemt de beweging van de andere hand over), afwezigheid van nier en osteoporose op. Het Kallmann syndroom is een ziekte waarbij de hormonen niet in balans zijn omdat de hypothalamus zijn werk niet goed doet. Eén op de tienduizend personen heeft het syndroom van Kallmann. Het syndroom komt tot uiting wanneer er geen puberteit optreedt en geen secundaire geslachtskenmerken worden gevormd. Het is vrij eenvoudig op het Kallmann syndroom aan te tonen, door bij patiënten die lijden aan dit syndroom pepermunt of eucalyptus te laten ruiken. Deze patiënten zullen niets waarnemen. De levensverwachting van mensen met dit syndroom is niet korter dan bij mensen zonder dit syndroom. Het Kallmann syndroom kan behandeld worden door hormoontherapie. Testosteron wordt om de paar weken in het lichaam gespoten. De behandeling start met een lage dosis testosteron en wordt opgebouwd naar een hogere dosis, zoals ook tijdens een ‘normale’ puberteit het geval is. Tijdens het opbouwen, ontwikkelt de patiënt (alsnog) secundaire geslachtskenmerken. Behalve met injecties, kan testosteron ook oraal worden toegediend. Ook kan een chip met testosteron onder de huid worden aangebracht. Deze moet echter elke 4 tot 8 maanden vervangen worden. Het kunstmatig toedienen van testosteron maakt een patiënt met Kallmann syndroom niet vruchtbaar, want de hypothalamus wordt niet gestimuleerd om GnRH (en zo FSH) af te geven. Er zijn echter twee mogelijke behandelingen om vruchtbaar te worden. De eerste mogelijkheid is GnRH pulsatile therapie. Het probleem van het Kallmann syndroom wordt veroorzaakt doordat de hypothalamus geen GnRH produceert. Zonder GnRH, geen LH, geen FSH en geen testosteron. LH en FSH worden alleen geproduceerd door de hypofyse als GnRH wordt toegediend met intervallen. Als GnRH continue wordt toegediend, heeft het juist een remmend effect op de LH en FSH productie. GnRH pulsatile therapie is een makkelijke manier om het missende hormoon toe te dienen. Een GnRH pomp werkt op batterijen en een programmeerbare klok zorgt voor de intervallen voor het toedienen van GnRH. De pomp zelf is vastgemaakt aan een riem. Het succes van deze therapie is hoog, waarbij de beste resultaten worden gehaald bij mannen die niet last hebben gehad van niet-ingedaalde testis. De GnRH therapie zorgt ervoor dat de testis spermacellen gaan aanmaken, echter het duurt vaak elke maanden voordat de therapie effectief werkt. De therapie is geen permanente oplossing, wanneer er met de therapie gestopt wordt, zal de man zijn vruchtbaarheid verliezen.
De tweede methode werkt op de hypofysair niveau in plaats van hypothalamus niveau. Hierbij worden hCG en hMG hormonen toegediend. De hormonen hCG en hMG hebben dezelfde werking als de hormonen LH en FSH. Het testosteron gehalte wordt verhoogd en stimuleert de productie van sperma cellen. Ook hier geldt weer, dat als de therapie wordt stopgezet, de man zijn vruchtbaarheid verliest.
Geschreven door: Dhr. Arash Khamooshian , BSc (Universiteit Utrecht, SUMMA,Biomedische Wetenschappen)
Referentielijst:
• Genetic abnormalities and male infertility. A comprehensive review,
B.F.J. Thielemans, C. Spiessens, T.D. Hooghe, D.Vanderschueren, E.Legius
• Indications for genetic evaluaton of men, in a reproductive Medicine Program , 2001,
David M. Nudell et al
• The frequency of androgen receptor definciency in infertile man, Aiman J et al
• Androgen insensitivity as a cause of infertility in otherwise normal man, Aiman J et
al
• Omim, Sertolicell-only syndrome, Y-Linked
• Edward David Kim, Sertoli-Cell-Only Syndrome, 2005
• www.pubmed.com ‘Infertile male syndrome’
• www.rch.org.su
• www.medhelp.org
• www.gpnotebook.co.uk
• www.hypohh.net
• www.answers.com
• www.tylermedicalclinic.com