Of er bijwerkingen optreden, en in welke mate, hangt af van hoeveel en hoe lang u dit middel gaat gebruiken. Bovendien zullen bijwerkingen niet bij iedereenoptreden, maar alleen bij personen die daarvoor gevoelig zijn. De meeste bijwerkingen zijn in de eerste week het meest uitgesproken en nemen daarna af of verdwijnen zelfs. Ze gaan weer over als u met het middel stopt.

De belangrijkste bijwerkingen zijn: droge mond, sufheid, duizeligheid, hartkloppingen, gejaagdheid, verstopping, minder of meer zin in vrijen, misselijkheid, trillen, blauwgroene urine, moeilijk kunnen plassen, overmatig zweten, overgevoeligheid, gewichtstoename, borstvorming, lever- en bloedafwijkingen.

Sommige aandoeningen kunnen door amitriptyline verergeren. Neem daarom in elk geval contact op met uw arts als u lijdt aan: hartkramp (angina pectoris), verhoogde oogboldruk (glaucoom), epilepsie, een vergrote prostaat of porfyrie.

Regelmatig, vooral de eerste tijd dat u dit middel gebruikt

• Sufheid, slaperigheid, een verminderd reactievermogen en wazig zien. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van processen op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste twee weken van de behandeling als u nog aan het middel moet wennen.
• Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.
• Duizeligheid, vooral bij het opstaan uit bed of uit een stoel. Dit kan het gevolg zijn van een lagere bloeddruk. In het algemeen gaat de duizeligheid in enkele dagen tot weken over als uw lichaam zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk. Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het beste even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Blijft u last houden, overleg dan met uw arts.
  • Hartkloppingen. Dit kan bij mensen met hartkramp (angina pectoris) een aanval uitlokken van pijn op de borst bij inspanning. Overleg hierover met uw arts. Heeft u kort geleden een hartaanval gehad, dan mag u dit middel niet gebruiken.
  • Gejaagdheid, angst, slapeloosheid en verwardheid.
  • Verstopping (obstipatie). Eet vezelrijke voeding en drink veel. Neem contact op met uw arts als u veel last blijft houden van verstopping.
  • Minder of soms juist meer zin in vrijen. Bij mannen: moeilijker krijgen van een erectie en zaadlozing. Bij vrouwen: moeilijker krijgen van een orgasme.
  • Gewichtstoename. Dit komt gedeeltelijk doordat u meer eetlust heeft, maar ook doordat uw lichaam soms meer water vasthoudt (oedeem).
  • Misselijkheid en braken, vooral als u begint met dit middel. Mogelijk helpt het om dit middel op een volle maag in te nemen.
  • Trillende handen, rusteloze benen en spiertrekkingen.
  • Uw urine kan blauwgroen verkleuren; dit is onschuldig.
  • Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor u.
  • Overmatig zweten.
  • Overgevoeligheid voor dit middel. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Gebruik dit middel dan niet meer. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid of een opgezwollen gezicht. Ga dan onmiddellijk naar een arts. In beide gevallen mag u dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor amitriptyline. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of soortgelijke middelen niet opnieuw krijgt.
  • Borstvorming (bij mannen), melkafscheiding. Dit verdwijnt weer als u stopt met het gebruik.
  • Bloed- of leverafwijking. U kunt dit merken aan onverklaarbare koorts, keelpijn, blauwe plekken of een gele verkleuring van het oogwit. Staak dan het gebruik en waarschuw uw arts.
  • Verergering van glaucoom (verhoogde oogboldruk). Heeft u al last van groene staar of glaucoom aan één of beide ogen? Overleg dan met uw arts over extra controle door de oogarts.
  • Mensen met epilepsie lopen een grotere kans op een epileptische aanval.
  • Als u porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: Dit middel kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheek door dat u porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of andere uitlokkende middelen niet krijgt.
  • Kinderen zijn extra gevoelig voor de bijwerkingen van dit middel.

Regelmatig Soms, vooral de eerste tijd dat u dit middel gebruikt Zeer zelden Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart, waar u zich zorgen over maakt.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd in elk geval geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.
• Andere middelen tegen depressiviteit kunnen te sterk werken en meer bijwerkingen geven als u ze tegelijk met amitriptyline gebruikt. Raadpleeg uw arts, zodat deze eventueel de doseringen kan verlagen. Ook als u al gestopt bent met dit middel, kan het enkele dagen tot weken duren voor u een ander middel tegen depressiviteit veilig kunt gebruiken.
• Bij combinatie van amitriptyline met een van de volgende middelen heeft u een verhoogd risico op hartritmestoornissen. De wisselwerking is voornamelijk van belang voor mensen met een bepaalde hartritmestoornis, het syndroom van het verlengde QT-interval, of bij wie dat in de naaste familie voorkomt. Gebruik deze middelen NIET samen met amitriptyline. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel. Het gaat om: amiodaron, chloorpromazine, chloroquine, cisapride, claritromycine, clomipramine, cotrimoxazol, disopyramide, domperidon, doxepine, droperidol, erytromycine, haloperidol, ibutilide, indapamide, itraconazol, ketanserine, ketoconazol, kinidine, mianserine, pentamidine, pimozide, procaïnamide, promethazine, sotalol, tacrolimus, terfenadine, thioridazine en voriconazol.
• Ritonavir (Norvir), een middel tegen virusinfecties, zoals het hiv, kan de bijwerkingen van amitriptyline versterken. Overleg hierover met uw arts, deze kan eventueel de dosis aanpassen.
• Cimetidine (Tagamet), een middel tegen overtollig maagzuur. Door dit middel kan de hoeveelheid amitriptyline in uw bloed te hoog worden. Overleg hierover met uw arts, misschien kan deze u een ander middel tegen overtollig maagzuur voorschrijven.

autorijden?
Rijd geen auto als u dit middel gebruikt. Overleg met uw arts als u absoluut moet autorijden. Mogelijk is er een ander middel dat deze bijwerking minder sterk heeft en waarmee u wel kunt rijden.

Is er voor u geen alternatief middel met minder bijwerkingen en wilt u toch autorijden? Beoordeel dan na enkele weken hoeveel last u heeft van sufheid, een verminderd coördinatievermogen of een verminderd beoordelingsvermogen. Een enkeling is na enkele weken wel voldoende gewend aan de bijwerkingen om te kunnen autorijden. Bij de meeste mensen is dit echter niet het geval.

Tips voor als u na enige tijd wilt autorijden

• Laat iemand uit uw omgeving meerijden en kijken of u veilig genoeg rijdt. Deze persoon kan zien of u met wisselende snelheden rijdt, slingert en geïrriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers.
• Rijd niet als u onscherp ziet, slaperig of duizelig bent, moeite heeft u te concentreren of wakker te blijven, of als u niet weet langs welke route u naar een bestemming bent gereden.
• Drink absoluut geen alcohol als u gaat rijden. Alcohol versterkt de versuffende bijwerking van dit middel in sterke mate.
• Rijd niet langer dan één uur, ook al voelt u zich goed.
• Rijd niet ‘s nachts of bij slecht weer.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt omdat u gewend bent geraakt aan dit middel, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

Zwangerschap
Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend om met zekerheid te kunnen stellen dat het veilig is. Wel is bekend dat het via de placenta uw kind kan bereiken. Tijdens de zwangerschap mag u het uitsluitend onder nauwgezette begeleiding van uw arts gebruiken. Laat daarom direct uw arts weten dat u zwanger bent, of dit binnenkort wilt worden.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Dit middel komt in de moedermelk terecht. Bij een dosering tot 150 mg per dag voor de moeder, is tot nu toe geen schadelijk effect bij de baby gezien. Meestal adviseert men het risico nog verder te verkleinen door het middel ‘s avonds inte nemen en de nachtvoeding te vervangen door een flesje.

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

• Capsules met vertraagde afgifte: slik de capsule in zijn geheel door met water, zonder te kauwen. Als u hier moeite mee heeft, kunt u de capsule openen. Neem de korreltjes dan wel in zonder te kauwen. De korrels zijn namelijk zo gemaakt dat ze de werkzame stof langzaam afgeven.
• Tabletten: innemen met een half glas water.

Wanneer?
Bij voorkeur de totale dagdosis in een keer ‘s avonds voor het slapengaan innemen. Is de dosis echter meer dan 150 mg per dag, dan kunt u de dosis beter in twee keer innemen, ‘s ochtends en ‘s avonds.

In het begin van de behandeling kan het nodig zijn de dagdosis te verdelen over de dag om bijwerkingen te verminderen. Dit geldt ook voor ouderen. Overleg dit met uw arts.

Hoe lang?

Depressiviteit
Als het middel na zes weken geen effect heeft, overleg dan met uw arts.

Bespreek gedurende de hele behandeling alle veranderingen in uw gedrag of stemming steeds met uw arts. Het kan zijn dat u niet goed of onvoldoende op dit middel reageert en misschien meer baat zult vinden bij een ander middel.

Na verbetering van de klachten moet u het meestal zes maanden of langer blijven gebruiken, anders heeft u kans dat de depressie terugkomt.

Zenuwpijn
Gebruik dit middel zolang u last blijft houden van de zenuwpijn. Dit is vaak verschillende maanden tot jaren.

Bedplassen
Dit middel is slechts een hulpmiddel bij het begin van een plastraining. Het is dus niet bedoeld altijd door te gebruiken.

Spanningshoofdpijn
Als het middel werkt, kan het nodig zijn het langdurig te gebruiken, soms een jaar of langer. Als het middel na zes weken nog geen effect heeft, zal de dosering misschien moeten worden verhoogd. Als u na drie maanden nog geen verbetering merkt, kunt u beter in overleg met uw arts een ander medicijn proberen.

Pijnstillerafhankelijke hoofdpijn
Gebruik dit middel één tot twee maanden om de periode dat u last zult krijgen van hoofdpijn, door het stoppen met de pijnstillers, te overbruggen.

Spierpijn (fibromyalgie)
Om het effect goed te beoordelen, moet u het middel minstens twee weken gebruiken. Na twee of drie maanden gebruik kan het middel wat minder gaan werken. Door het gebruik dan twee tot vier weken te stoppen en daarna weer te beginnen, kan het middel weer voldoende werkzaam worden.

• Als u dit middel drie keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel twee keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• Als u dit middel één keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten tablet dan over. Slikt u het hierdoor overdag in plaats van ‘s avonds? Houd er dan rekening mee dat dit midel sufheid geeft. U kunt nu bijvoorbeeld niet autorijden.

Nee, bouw bij voorkeur langzaam af over een periode van vier weken. Na plotseling stoppen na een gebruik van ten minste vijf tot acht weken krijgen sommige mensen last van angst, slapeloosheid, onrust, duizeligheid, hoofdpijn, spierpijn, misselijkheid en zweten. Deze verschijnselen treden vaak pas één tot twee dagen na plotseling stoppen op en zijn na twee tot drie weken meestal over. Niet iedereen heeft even veel last van ontwenningsverschijnselen. Kijk daarom hoe u reageert als u de dosering iets vermindert. Als u er geen last van heeft, kunt u misschien sneller afbouwen. Vraag uw arts hierbij om advies.

Als u dit middel gebruikt tegen depressie: wees erop bedacht dat het effect van amitriptyline pas na ongeveer zes weken maximaal is en dat u het middel daarna nog minstens zes maanden moet blijven gebruiken. Als u eerder stopt, heeft u kans dat de depressiviteit terugkomt. Als u dit middel gebruikt tegen een depressie, wordt het gebruik wel vaak over een periode van enkele maanden afgebouwd, om te voorkomen dat de verschijnselen van de depressie terugkomen.