Mebendazol
Mebendazol is sinds 1972 op de markt. Het is zonder recept verkrijgbaar onder de merknamen Anti-worm, Madicure, Vermox en Wormkuur en als het merkloze Mebendazol. Het is verkrijgbaar als tablet en als drank.
Mebendazol doodt wormen, wormeieren en larven, doordat het de opname van voedingsstoffen verhindert. Het is te gebruiken bij verschillende worminfecties, zoals aarsmaden, spoelworm, zweepworm, lintworm. Ook is het te gebruiken bij sommige andere worminfecties die vooral in de tropen voorkomen.
Worminfecties, aarsmade
Oorzaken
Eitjes van dit wormpje worden doorgegeven van mens tot mens. De eitjes komen na inslikken via de mond in de darmen terecht. In de darm groeit het eitje uit tot een wormpje. De vrouwelijke worm legt vervolgens eitjes in de darm, het liefst vlak bij of rond de anus. Hierdoor ontstaat jeuk en door te krabben kunnen de eitjes op de vingers en onder de nagels terechtkomen. Door de vingers vervolgens in de mond te stoppen kan het kind zichzelf steeds opnieuw besmetten.
De eitjes kunnen via de handen ook worden verspreid in de leefomgeving en bijvoorbeeld op beddengoed, kleding, handdoeken, deurklinken en speelgoedbeesten terechtkomen. Op deze manier kunnen ook andere mensen besmet worden. Via de handen kunnen de eitjes in de mond terechtkomen, waarna de eitjes in de darm weer ontwikkelen tot een wormpje.
Verschijnselen
Van de aanwezigheid van de wormpjes in de buik merkt u meestal niets. Wel kunnen de vrouwelijke wormpjes als ze eitjes gaan leggen de huid rond de anus irriteren. Ze veroorzaken dan een hevige jeuk in de bilspleet, vooral ‘s nachts. Kinderen kunnen nogal eens slecht slapen door de jeuk. Heel soms is er sprake van buikpijn. De meeste mensen merken echter niets.
Behandeling
Meestal is een behandeling nodig met een wormdodend middel, zoals mebendazol. Een eenmalige dosis mebendazol is voldoende om alle wormen te doden. Er kunnen echter eitjes blijven leven. Ook eitjes die op dat moment in de omgeving zijn, bijvoorbeeld op beddengoed en speelgoed, blijven leven en kunnen voor een nieuwe besmetting zorgen. Na twee weken zijn deze eventuele overgebleven eitjes uitgekomen. Daarom moet u de kuur na twee weken herhalen.
Verder zijn de volgende maatregelen belangrijk om te voorkomen dat de infectie terugkomt of dat de infectie zich uitbreidt naar andere leden van het gezin.
Hygiënische maatregelen
- Was de handen met zeep voor en na het slapengaan, voor het eten, na het spelen en na wc-bezoek.
- Knip de nagels van de handen kort en maak ze regelmatig schoon.
- Doe kinderen een nauwsluitend broekje aan, zodat ze zichzelf niet kunnen krabben. Tegen de jeuk kunt u wat vaseline op de bilnaad smeren.
- Verschoon het ondergoed dagelijks. Sla het beddengoed en de nachtkleding iedere ochtend buiten uit. Was het beddengoed, ondergoed en nachtkleding op ten minste zestig graden.
- Stofzuig de vloer dagelijks en maak voorwerpen regelmatig schoon die u of uw kind met de handen aanraakt, zoals deurknoppen, kastdeuren, de wc-bril en speelgoed.
Als u deze maatregelen heel strikt in acht neemt, kan de worminfectie ook vanzelf over gaan, zonder een wormdodend middel te gebruiken. Deze maatregelen zijn daarom absoluut noodzakelijk als u niet kunt behandelen met een wormdodend middel, zoals tijdens de zwangerschap. Maar ook als u de worminfectie wel met een geneesmiddel bestrijdt is het belangrijk bovenstaande hygiënische maatregelen in acht te nemen, om te voorkomen dat de infectie terugkomt of u anderen met de infectie besmet.
Worminfecties, spoelworm
Oorzaak
Eitjes van de spoelworm zitten onder andere in hondenpoep, zandbakken, aarde of op ongewassen groente. Besmetting treedt op als u een eitje binnenkrijgt. De eitjes ontwikkelen zich in de darm tot larven. Deze komen via het bloed in de longen, worden opgehoest en weer ingeslikt. In de darm ontwikkelen ze zich dan tot volwassen wormen.
Verschijnselen
Spoelwormen veroorzaken nauwelijks klachten. U ziet ze wel in de ontlasting. Alleen als er erg veel spoelwormen in de darmen zitten, kunt u last krijgen van wat buikpijn of misselijkheid.
Behandeling
U kunt mebendazol gebruiken om de spoelwormen te doden. De dosis hiervoor is hoger dan bij aarsmaden en de kuur duurt meestal drie dagen. In de weken hierna ziet u nog regelmatig dode wormen in de ontlasting. Als er na drie tot vier weken nog steeds wormen in de ontlasting zitten, moet u de kuur herhalen.
Hygiënische maatregelen
De eitjes van spoelwormen zitten onder andere in ontlasting, zand, aarde of op ongewassen groente. Om te voorkomen dat u besmet wordt met de eitjes van de spoelworm moet u de volgende maatregelen nemen.
- Was de handen na het buitenspelen of na tuinieren grondig.
- Was de handen ook voor het eten, voor het koken en na wc-bezoek.
- Knip de nagels van de handen kort en maak ze regelmatig schoon.
- Was rauwe groente en sla voor het verwerken.
- Geef honden en katten twee keer per jaar een wormenkuur.
Worminfecties, zweepworm
Verschijnselen
Zweepwormen veroorzaken nauwelijks klachten. U ziet ze wel in de ontlasting. Alleen als er erg veel zweepwormen in de darm zitten, kunt u last krijgen van wat buikpijn of misselijkheid.
Behandeling
U kunt mebendazol gebruiken om zweepwormen te doden. De dosis hiervoor is hoger dan bij aarsmaden en de kuur duurt meestal drie dagen. In de weken hierna ziet u nog regelmatig dode wormen in de ontlasting. Verder is het van belang dat u dezelfde hygiënische maatregelen neemt als bij een infectie met spoelwormen om een infectie te voorkomen.
Klik hier voor meer informatie over geneesmiddelen bij Worminfecties, zweepworm
Worminfecties, lintworm
Oorzaak
Besmetting vindt plaats door het eten van geïnfecteerd en onvoldoende verhit vlees. In Nederland is de controle van vlees meestal zodanig, dat lintworminfecties nog maar zelden voorkomen. In het buitenland is de controle vaak minder en kunt u eitjes van een lintworm binnen krijgen via rauw vlees.
Verschijnselen
Meestal geeft een lintworm geen klachten. De worm kan jaren in de darm aanwezig blijven en kan twee tot tien meter lang worden. Soms krijgt u last van buikpijn, diarree en gewichtsverlies. In de ontlasting ziet u rechthoekige witte of lichtgele stukjes van één tot drie centimeter lang. Dit zijn één of meer segmenten die de worm loslaat.
Behandeling
Neem contact op met uw arts als u denkt dat u een lintworm heeft. Meestal schrijven artsen bij lintworminfecties geen mebendazol voor, maar een ander wormmiddel, namelijk niclosamide. Dit helpt sneller en beter dan mebendazol. Als u niclosamide niet mag gebruiken, kunt u mebendazol gebruiken. De dosis hiervoor is hoger dan bij aarsmaden en de kuur duurt meestal drie dagen. Soms moet u de kuur na drie tot vier weken herhalen.
Afhankelijk van de soort lintworm zal uw arts aanraden enkele uren na inname van de dosis een sterk laxeermiddel te gebruiken. Bijvoorbeeld magnesiumsulfaat of natriumsulfaat. Door flink te laxeren, zullen eventuele eieren van de lintworm het lichaam snel verlaten voordat ze kunnen uitgroeien.
Worminfecties, overig
Voor de meeste tropische worminfecties worden andere middelen gebruikt. Uw arts kan mebendazol in bepaalde gevallen voorschrijven.
Worminfecties, mijnworm
Op de plaats waar de larven de huid zijn binnengedrongen, ontstaat een jeukende huiduitslag. Via het bloed en de lymfe bereiken de larven vervolgens de longen, waar ze na ophoesten kunnen worden ingeslikt. Ongeveer een week na de besmetting hebben de larven de darmen bereikt, waar ze leven van bloed dat ze opzuigen uit de darm.
U kunt mebendazol gebruiken om de mijnwormen te doden. De dosis hiervoor is hoger dan bij aarsmaden en de kuur duurt meestal drie dagen.
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. Deze treden praktisch nooit op bij de normale dosering, gebruikt bij aarsmaden, spoelwormen, zweepmaden en lintwormen.
De bijwerkingen die eventueel kunnen optreden, zijn dan huiduitslag en overgevoeligheid. Bij baby’s kunnen, zeer zelden, ernstige bijwerkingen ontstaan.
Zelden
- Buikpijn en diarree. Dit kan echter ook komen door de worminfectie zelf.
- Huiduitslag of overgevoeligheidsreacties, zoals galbulten of zwelling van het gelaat. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor mebendazol. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
Bij zuigelingen, zeer zelden
- Ernstige blaarvorming van de huid, koorts of stuipen. Waarschuw dan uw arts. Gebruik dit middel bij kinderen onder de 2 jaar alleen op advies van een arts.
Bij hoge doses (zoals bij infecties buiten de darm), soms
- Buikpijn, diarree, misselijkheid, braken, hoofdpijn, duizeligheid en een doof gevoel.
Na langdurig gebruik van hoge doses
- Afwijkingen in het bloed, de nieren of de lever. Dit kunt u soms merken aan keelpijn, koorts, blaren in de mond, snel blauwe plekken of geelzucht. Waarschuw dan uw arts.
Raadpleeg uw arts als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.
Ritonavir (Norvir), een middel gebruikt bij HIV-infectie, kan de hoeveelheid mebendazol in het bloed doen stijgen. Hierdoor zijn de bijwerkingen sterker. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.
autorijden, alcohol drinkenn en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.
Zwangerschap.
Als u zwanger bent, gebruik mebendazol dan niet zonder uw arts te raadplegen. Vooral tijdens de eerste dire maanden van de zwangerschap kan mebendazol schadelijk zijn voor de ongeboren baby.
Gebruik dit middel alleen als uw arts heeft beoordeeld dat uitstel van de behandeling ernstiger is dan de mogelijk effecten van de behandeling.
Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven, als u dit middel in de normale dosering gebruikt. Het wordt al jarenlang gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven, zonder nadelige gevolgen voor het kind.
Hoe?
- Tabletten: innemen met een glas water.
- Drank: meet de aanbevolen hoeveelheid af met de maatlepel of maatbeker.
Wanneer?
U mag het middel innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u vaste innametijdstippen kiezen. Dan vergeet u minder snel een dosis. Als u het één keer per dag gebruikt: bij voorkeur ‘s ochtends. Als u het twee keer per dag gebruikt: ‘s ochtends en ‘s avonds.
Hoe lang?
- Aarsmaden. Twee doses met een tussenpoos van twee weken zijn meestal voldoende. Dus op dag 1 en op dag 15. Zijn ze dan nog niet verdwenen, dan kunt u overwegen om na twee weken opnieuw een dosis te gebruiken. Overleg dan wel met uw arts of uw apotheek.
- Spoelwormen en zweepwormen. De kuur bestaat meestal uit een behandeling van drie dagen met twee doses per dag, ‘s ochtends en ‘s avonds. Deze kuur kunt u na drie weken herhalen, als u na die tijd nog spoelwormen in de ontlasting vindt.
- Lintworm. De kuur bestaat meestal uit een behandeling van drie dagen met twee vrij hoge doses per dag, ‘s ochtends en ‘s avonds.
- Overige worminfecties. Afhankelijk van de soort duurt de kuur drie tot dertig dagen, soms wel enkele maanden. U mag dat alleen doen, na overleg met uw arts.
- Driedaagse kuur. Bent u een dosis vergeten en duurt het minder dan vier uur voor u de volgende doses moet nemen? Neem de vergeten doses in en neem de volgende dosis minstens vier uur later. Het is niet erg als de kuur van drie dagen iets uitloopt naar vier dagen, als u maar wel de totale hoeveelheid van de kuur inneemt.
- Herhaling na twee, drie of vier weken. Als u te laat bent voor de tweede behandeling, neem het middel dan zodra u het merkt alsnog in. Controleer goed of u of uw kind(eren) wormvrij zijn. Eventueel kunt u de behandeling nog een keer herhalen.
U bent zekerder van een goed resultaat, als u de behandeling herhaalt zoals aangeraden. Doet u dat niet, controleer dan de ontlasting goed op de aanwezigheid van wormpjes. Dit middel doodt wel alle maden en wormpjes, maar soms niet alle eitjes. Daarom is het het beste om voor een tweede keer te behandelen, als na enkele weken de overgebleven eitjes zijn uitgekomen.