Spier- en gewrichtspijn
WAT MOET U EERST WETEN
W: voor wie is het advies bedoeld (wie)
- volwassenen (ouder dan 50 jaar)
H: hoe lang heeft u al last van de verschijnselen (hoe lang)
- weet u een mogelijke oorzaak, bijvoorbeeld ongewone belasting van spier of gewricht
- waar zit de pijn
- wat voor soort pijn is het
Extra vragen bij gewrichtspijn:
- zijn er meerdere gewrichten aangedaan
- is er een bewegingsbeperking van het gewricht
- heeft u koorts
A: wat heeft u er zelf aan gedaan (actie)
- ICE-regel (ijs, compressie, elevatie)
- rust
- zelfzorgmiddel
M: gebruikt u medicijnen voor een andere aandoening (medicatie)
- medicatie die met een NSAID een interactie kan geven: RAAS-remmer, diureticum, bètablokker, cumarinederivaat, methotrexaat, lithium, ciclosporine, corticosteroïd, acetazolamide, serotonineheropnameremmer en trazodon
- medicatie voor maagklachten
- medicatie voor COPD (chronisch obstructieve longaandoening) of astma
- medicatie die tijdens de beginperiode van het gebruik en soms bij voortgezet gebruik spierpijn of gewrichtspijn kan veroorzaken; onder andere statines en fibraten, chinolonen en retinoïden
VERSCHIJNSELEN
- Drukpijn, scherpe, doffe, bonkende of kloppende pijn, uitstralende pijn, pijn bij het maken van een beweging
- Bewegingsbeperking
- Zwelling
- Bloeduitstorting
- Koorts
WANNEER NAAR DE HUISARTS VERWIJZEN
Algemeen
- wanneer er een ernstige bewegingsbeperking van het aangedane lichaamsdeel is (minder dan 50% van de beweging van een jong persoon)
- bij pijn zonder aanwijsbare oorzaak
- bij bonkende pijn
- bij pijn met uitstraling
- bij pijn die binnen 48 uur onvoldoende verbetert of die verergert
- bij een vreemde vorm van het gewricht
- bij onverklaarbare spierpijn of -krampen tijdens het gebruik van een statine of fibraat
Rug
- bij rugpijn met uitstraling naar één of beide benen
- bij pijn in de nierstreek (op de rug/in de flanken, ter hoogte van de onderste ribben), zeker wanneer er ook koorts is
Armen en/of benen
- bij tintelingen in arm, been of hand
- wanneer nekbewegingen de pijn in een arm provoceren
- bij steeds erger wordende pijn in het onderbeen na een blessure van enkele uren geleden
- bij doffe pijn in een opgezet onderbeen, eventueel met koorts (trombosebeen)
- bij een heftige continue pijn aan de buitenzijde van het onderbeen waar ook een zwelling en/of bloeduitstorting te zien kan zijn (spierlogesyndroom)
- bij pijn in beide kuiten bij wandelen of fietsen die na enkele minuten rust overgaat (etalagebenen)
Gewrichten
- bij gewrichtspijn die langer dan één tot twee weken aanwezig is
- bij pijn in verschillende gewrichten
- bij een rood, warm en gezwollen gewricht
- bij koorts
- bij pijn in de pezen of gewrichten tijdens gebruik van een chinolon of retinoïd
DUUR VAN DE ZELFBEHANDELING
De meeste klachten van het bewegingsapparaat genezen spontaan binnen een week. Adviseer de patiënt/klant naar de huisarts te gaan wanneer binnen 48 uur niet voldoende verbetering optreedt (eventuele pijnstilling onderbreken) of wanneer de pijn na één tot twee weken nog bestaat.
ADVIES BIJ SPIER- EN GEWRICHTSPIJN
ACUTE SPIERPIJN
- Gaat meestal binnen enkele dagen vanzelf over
- Bij pijn in de benen of rug: lang staan vermijden, warme compressen, warm bad of warme douche
ACUTE GEWRICHTSKLACHTEN, ZOALS VERSTUIKING
- rust
- ICE: ijs (kompres, cold pack of koud bad), compressie (drukverband), elevatie (voet, enkel of been horizontaal leggen, eventueel enkel hoger dan de heup)
- koelen: per keer 15 tot 20 minuten, telkens met een tussenpoos van een half uur herhalen
- absolute rust en koelen is na 48 uur niet zinvol meer
MIDDELEN BIJ SPIER- EN GEWRICHTSPIJN
EERSTE-KEUZEMIDDEL
PARACETAMOL
Analgetisch en antipyretisch werkzaam, geen of geringe anti-inflammatoire werking.
| Niet gebruiken | als in het verleden een ongewone of allergische reactie op paracetamol is voorgekomen;
bij slechte lever- of nierfunctie. |
| Dosering oraal
Dosering rectaal |
volwassenen: 500-1000 mg per keer, veelal 1-1.5 g per dag, zo nodig tot 4000 mg per dag, ten minste 4 uur tussen de doses
kinderen 10 mg/kg lich.gewicht 4-6 x per dag, in het algemeen:
volwassen: 500-1000 mg per keer, zo nodig tot 4000 mg per dag, ten minste 6 uur tussen de doses kinderen:
|
| Aanvang/duur van de werking | de werking begint na 15 tot 30 minuten en houdt 3 tot 6 uur aan. |
| Zwangerschap/borstvoeding | mag zonder bezwaar worden gebruikt. Max. 2 gram per dag. Verwijs naar de arts als dit niet voldoende verlichting geeft. |
TWEEDE-KEUZEMIDDELEN
-
ACETYLSALICYLZUUR/CARBASALAATCALCIUM
-
DICLOFENAC
-
IBUPROFEN
-
KETOPROFEN
-
NAPROXEN
DERDE-KEUZEMIDDELEN
-
BENZYDAMINE cutaan
-
DICLOFENAC cutaan
-
HEPARINOÏDEN
-
IBUPROFEN cutaan
-
SMEERMIDDELEN
-
WARMTESMEERMIDDELEN