Stoppen met roken
WAT MOET U EERST WETEN
W: voor wie is het advies bedoeld (wie)
- wilt u (op korte termijn) stoppen, of wilt u alleen advies over stopmogelijkheden?
- rookt u meer of minder dan 10 sigaretten per dag?
- rookt u de eerste sigaret binnen een half uur na het opstaan?
H: hoe lang heeft u al last van de verschijnselen (hoe lang)
- niet relevant
A: wat heeft u er zelf aan gedaan (actie)
- heeft u eerder geprobeerd te stoppen met roken?
- heeft u daarbij hulpmiddelen gebruikt, zo ja, welke?
- heeft u eerder moeilijkheden gehad bij het stoppen met roken, zo ja, welke?
- welke moeilijkheden verwacht u bij het stoppen met roken?
M: gebruikt u medicijnen voor een andere aandoening (medicatie)
- hormonale anticonceptie
- theofylline
- insuline of andere medicijnen bij diabetes
- psychofarmaca (antidepressiva, antipsychotica)
- bètablokkers
- flecaïnide
- thyreomimetica of thyreostatica
- sympathicomimetica of sympathicolytica
- recent hartinfarct of beroerte, angina pectoris of ernstige hartritmestoornissen
VERSCHIJNSELEN VAN VERSLAVING AAN ROKEN
- Het roken van meer dan 10 sigaretten per dag
- Het roken van de eerste sigaret binnen een half uur na het opstaan
WANNEER NAAR DE HUISARTS VERWIJZEN
- gebruikers van theofylline, antipsychotica, bètablokkers of flecaïnide als deze stoppen met roken, in verband met bijstellen van de dosering
- als stoppen onder begeleiding van een arts/medicatie op recept gewenst is, bijvoorbeeld bij vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, mensen met een ernstige vorm van astma of COPD, hartaandoeningen, diabetes, of bij eerdere stoppogingen zonder resultaat
- wanneer er een sterke nicotineafhankelijkheid bestaat, en er een contra-indicatie voor nicotinevervangers is
DUUR VAN DE ZELFBEHANDELING
Om te stoppen met roken, is een bezoek aan de arts in principe niet noodzakelijk. Dit is ook afhankelijk van de noodzaak tot stoppen. Als iemand stopt vanwege een aandoening, zou stoppen met roken onder begeleiding van een arts of praktijkondersteuner/verpleegkundige, ondersteund door farmacotherapie beter kunnen werken.
Als verschillende pogingen om te stoppen niet tot resultaat leiden of geleid hebben, kunt u de patiënt/klant adviseren om naar de arts te gaan. Deze kan begeleiding bieden en een middel op recept voorschrijven.
ADVIES BIJ STOPPEN MET ROKEN
- Als de patiënt/klant alleen informatie wil: Geef de folder ‘Stoppen met roken, willen en kunnen’ mee. Dit is een uitgave van STIVORO voor een rookvrije toekomst. U kunt verder mondeling de volgende informatie geven om de motivatie om te stoppen te verhogen:
- Nadelen van roken op korte termijn kunnen zijn: verslechterde conditie, stem, gele tanden, onprettige adem
- Nadelen van roken op lange termijn kunnen zijn: sterk verhoogde kans op kanker, hart- en vaatziekten, COPD
- Voordelen van het stoppen met roken op korte termijn: verbeterde reuk, smaak en conditie; overhouden van geld
- Weerleggen excuses
- ‘opa van 85′: uitzondering op de regel
- ‘rook al te lang’: stoppen is nooit te laat
- ‘milieuvervuiling’: roken heb je zelf in de hand
- Als de patiënt/klant (weer) moeilijkheden verwacht bij het stoppen met roken, kunt u de verwachte barrières op de volgende wijze bespreken met de patiënt/klant:
- het mislukken van een vorige poging; u kunt dan een andere methode adviseren;
- stress; adviseer ontspannende bezigheden te zoeken;
- vrees voor gewichtstoename; dit is over het algemeen eenmalig, het is wel goed om op uw eetgedrag te letten;
- verslaving; u kunt nicotinevervangende middelen adviseren;
- sociale druk; u kunt adviseren om situaties te vermijden waarbij er gerookt wordt, en om steun van de omgeving te vragen bij het stoppen;
- concentratieproblemen na het stoppen met roken; dit is een tijdelijk ontwenningsverschijnsel
- Als deze barrières naar tevredenheid zijn besproken, kan een stopdatum afgesproken worden. Als de barrières niet voldoende kunnen worden verholpen op deze manier, kunt u een zelfhulpgids of een groepscursus adviseren
- Wilt de patiënt/klant stoppen in groepsverband? Verwijs naar de GGD
- Wilt de patiënt/klant alleen stoppen? Kies een stopdatum
- Zoek steun in uw omgeving, bij STIVORO of in de apotheek
- Bereid het stoppen met roken goed voor, bijvoorbeeld met de adviezen in de folder ‘Stoppen met roken, willen en kunnen’
- Als de patiënt/klant 10 sigaretten of meer per dag rookt, overweeg dan het gebruiken van een hulpmiddel bij het stoppen met roken: nicotine in de vorm van kauwgom, tablet of pleister
- Adviseer de patiënt/klant om (eventueel op afspraak) terug te komen in de apotheek als hij vragen heeft, of om te vertellen hoe het stoppen met roken verlopen is
MIDDELEN BIJ STOPPEN MET ROKEN
EERSTE-KEUZEMIDDEL
NICOTINE pleister, kauwgom, zuigtablet, microtab
| Niet gebruiken | Kort na een hartinfarct of beroerte, bij angina pectoris of ernstige hartritmestoornissen. Pleisters niet gebruiken bij chronische huidaandoening of overgevoeligheid voor nicotinepleisters. Kauwgom of tabletten niet gebruiken bij ontstekingen in mond, keel of slokdarm |
| Dosering oraal |
|
| Dosering cutaan |
|
| Aanvang/duur van de werking | de werking begint vrijwel direct, echter niet zo snel als na het inhaleren van sigarettenrook. Een kauwgom of tablet werkt ongeveer een half uur. De pleister werkt 16 of 24 uur. Na verwijdering van de pleister wordt nog enkele uren vanuit de huid nicotine aan het bloed afgegeven |
| Zwangerschap/borstvoeding | tijdens de zwangerschap niet adviseren als zelfzorg |
| Bijwerkingen | bijwerkingen zijn niet altijd te onderscheiden van ontwenningsverschijnselen: angst, geïrriteerdheid, emotionele labiliteit, slapeloosheid, hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid. Verder huiduitslag en jeuk (alleen bij pleisters), irritatie van mond en keel (alleen bij de orale toedieningsvormen) |