Wormen
WAT MOET U EERST WETEN
W: voor wie is het advies bedoeld (wie)
- zwangere vrouw
- leden van een gezin
H: hoe lang heeft u al last van de verschijnselen (hoe lang)
- hebben andere gezinsleden ook last van wormen of klachten
- is de infectie ontstaan na een verblijf in een arm, vochtig land, bijvoorbeeld in de tropen of in een land met slechte hygiënische omstandigheden
A: wat heeft u er zelf aan gedaan (actie)
- zelfzorgmiddel
- bij vermoeden van aarsmaden: gehele gezin behandeld
M: gebruikt u medicijnen voor een andere aandoening (medicatie)
- niet relevant
VERSCHIJNSELEN
- Dunne, bleekgele/witte bewegende wormpjes die 0.5 tot 1 cm lang zijn, jeuk in de bilspeet: aarsmaden
- Dikke ronde worm(en) van 10 tot 30 cm lang en 3 tot 6 mm dik: spoelworm (Ascaris)
- Rechthoekige wit/witgele stukjes van 1 tot 3 cm lang in ontlasting, kleding of bed: lintworm
WANNEER NAAR DE HUISARTS VERWIJZEN
Kinderen en volwassenen
- bij aanhoudende klachten van vermoeidheid na een worminfectie
- zwangeren met een worminfectie anders dan aarsmaden
- bij een worminfectie bij een kind jonger dan 2 jaar
- bij aarsmaden: als 4 weken na het begin van de behandeling met mebendazol de wormen niet weg zijn, terwijl goede hygiënische maatregelen zijn genomen
- bij spoelwormen: als 2 weken na de behandeling met mebendazol de wormen niet weg zijn
- bij een lintworminfectie
DUUR VAN DE ZELFBEHANDELING
Aarsmaden kunnen worden behandeld met mebendazol. Meteen een dosis en na 2 weken de dosis herhalen. Er kunnen namelijk op het moment van de eerste behandeling nog eitjes aanwezig zijn die tot 14 dagen daarna nog besmettelijk zijn. Deze eitjes kunnen voor een herbesmetting zorgen. Als 4 weken na constatering van de besmetting nog steeds wormen aanwezig zijn, dient de patiënt/klant naar de huisarts te gaan.
Spoelworminfecties worden gedurende 3 dagen behandeld met mebendazol. De behandeling kan zo nodig na 3 weken worden herhaald. De patiënt/klant kan worden geadviseerd naar de huisarts te gaan als na 2 weken nog wormen voorkomen.
ADVIES BIJ WORMINFECTIES
Bij een infectie met aarsmaden zijn de volgende hygiënische maatregelen belangrijk:
- de handen regelmatig met zeep wassen: voor en na het slapengaan, voor het eten, na het spelen en na wc-bezoek
- nagels kort knippen vanwege orale/fecale besmetting
- kinderen overdag en ‘s nachts een strakke onderbroek aandoen en de bilnaad tegen de jeuk insmeren met vaseline of een andere watervrije zalf, zoals unguentum cetomacrogol
- ondergoed elke dag verschonen
- nagels en billen frequent schoonmaken
- lakens, nachtkleding en ondergoed wassen bij ten minste 60 °C
- beddengoed en nachtkleding voorzichtig opnemen en buiten uitslaan
- slaapkamer en leefruimten elke dag stofzuigen en schoonmaken, denk aan deurknoppen, wc-bril, kastdeuren, speelgoed, enz.
Als deze maatregelen zeer nauwgezet worden uitgevoerd, is het mogelijk de infectie met uitsluitend hygiënische maatregelen te bestrijden.
Nadelen van deze methode zijn de zware belasting voor degene in het gezin die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de maatregelen en de grote kans op herinfectie.
MIDDELEN BIJ WORMINFECTIES
EERSTE-KEUZEMIDDEL
MEBENDAZOL
| Niet gebruiken | bij overgevoeligheid voor mebendazol. |
| Dosering oraal | volwassenen en kinderen vanaf 2 jaar:
bij aarsmaden: 100 mg in 1 dosis, na 2 weken nogmaals 100 mg bij spoelwormen: 100 mg 2 maal per dag gedurende 3 dagen, zo nodig na 3 weken herhalen. |
| Zwangerschap/borstvoeding | tijdens zwangerschap niet adviseren als zelfzorg, mag zonder bezwaar worden gebruikt bij borstvoeding. |
| Bijwerkingen | zelden overgevoeligheidsreacties.
Buikpijn en diarree komen soms voor; dit kan echter ook het gevolg zijn van de worminfectie zelf. |